İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Uzmanlık Eğitimi Programı
16 Şubat 2026

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ İZMİR TEPECİK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Uzmanlık Eğitimi Programı

1. TANIM VE KAPSAM

İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji (İHKM) uzmanlığı; klinik uygulamalar ile laboratuvar süreçlerini eşgüdümlü olarak yöneten bütüncül bir tıp disiplinidir. Kliniğimizde verilen eğitim; infeksiyon hastalıklarının tanısı, tedavisi, takibi ve önlenmesi süreçlerini kapsar. Bu süreçte klinik örneklerin mikrobiyolojik açıdan değerlendirilmesi, ileri moleküler ve immünolojik testlerin seçimi ile sonuçların klinik tabloyla korelasyonu esas alınır. Tıpta uzmanlık eğitimi TUKMOS’da yer alan Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP)’na uygun olarak yürütülmektedir. 

2. EĞİTİM PROGRAMININ AMACI

Uzmanlık eğitimi programımızın temel amacı; ulusal çekirdek eğitim müfredatı çerçevesinde, uzmanlık öğrencilerine alana özgü temel ve ileri yetkinlikleri kazandırmaktır. Kliniğimiz, aşağıdaki özelliklere sahip uzman hekimler yetiştirmeyi amaçlar:

  • İnfeksiyon hastalıklarının patogenezine hâkim ve doğru tanı koyabilen,
  • Güncel tanı yöntemlerini ve standartlarını profesyonelce uygulayan,
  • Konsültasyon hizmetlerinde diğer disiplinlere nitelikli tıbbi destek sunan,
  • Toplumda ve hastanede infeksiyon kontrol süreçlerini stratejik olarak yöneten,
  • Ülke kaynaklarını etkin kullanarak halk sağlığı sorunlarına çözüm üreten,
  • Meslek etiğine bağlı ve kanıta dayalı tıp ilkelerini benimsemiş iyi uygulayıcılar.

3. ÖĞRENİM HEDEFLERİ

Tepecik EAH İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji eğitimi sonunda uzmanlık öğrencilerimizin şu hedeflere ulaşması beklenir:

  1. Entegre Klinik Yönetimi: İnfeksiyon hastalıklarının tanı, tedavi ve önlenmesinde klinik ve laboratuvar verilerini en verimli şekilde birleştiren bilimsel bir yaklaşım geliştirmek.
  2. Laboratuvar Yetkinliği: Tanı ve tedavi süreçlerinde gerekli olan laboratuvar teknikleri hakkında temel yetkinlikler düzeyinde bilgi sahibi olmak ve uygulama becerisi kazanmak.
  3. Antimikrobiyal Yönetim: Antimikrobiyal direnç kalıplarını yakından izleyerek hem kendi hastalarına hem de konsültasyon verilen diğer branşlara doğru antibiyotik kullanımı konusunda rehberlik etmek.
  4. İnfeksiyon Kontrolü ve İş Birliği: Hastane ve toplum kaynaklı infeksiyonların önlenmesinde etkin rol almak; bu süreçte diğer disiplinlerle multidisipliner iş birliğini geliştirmek. EKK faaliyetlerinin yürütülmesinde etkin rol almak.
  5. Epidemiyolojik Analiz: İnfeksiyon etkenlerine yönelik yerel ve genel verileri toplama, analiz etme ve değerlendirme becerisini kazanmak.
  6. Akademik Gelişim ve Araştırma: Bilimsel projelerde yer almak, kaynakları eleştirel gözle değerlendirmek ve araştırmalar için gerekli temel biyoistatistik bilgilerine sahip olmak. Bilimsel çalışmaların; etik kurul başvurusu, yöntem belirleme, veri toplama ve analizi, literatür tarama, makale yazımı, makale çevirisi gibi tüm süreçlerine hâkim olmak.
  7. Sürekli Mesleki Gelişim: Literatür tarama, bilimsel toplantı katılımı ve çalışma sunumlarını mesleki bir tutum haline getirerek güncel tıbbi gelişmeleri takip etmek.
  8. Etik ve İletişim: Hekim ve hasta haklarını gözeten, etik değerlere bağlı ve insan ilişkilerinde yüksek iletişim becerisine sahip bir profesyonel kimlik kazanmak.

UZMANLIK EĞİTİMİ YETKİNLİK ÇERÇEVESİ

Uzmanlık öğrencilerimizin eğitim süreleri boyunca edinmeleri gereken tüm klinik ve uygulama yetkinlikleri aşağıda sunulmuştur. Bu yetkinlikler; tanı, tedavi, koruma ve laboratuvar süreçlerini kapsayan bütüncül bir yapıda yapılandırılmıştır.

KLİNİK VE UYGULAMALI YETKİNLİKLER TABLOSU (TUKMOS’TAN UYARLANMIŞTIR.)

YETKİNLİK KONUSU / HASTALIK GRUBU

YETKİNLİK ALANLARI

Viral Hepatitler

Akut Viral Hepatit, Kronik Viral Hepatit

Solunum Yolu İnfeksiyonları

Viral Solunum Yolu İnfeksiyonları, Bakteriyel Tonsillofaranjitler, Pnömoni

Tüberküloz

Akciğer Tüberkülozu, Akciğer Dışı Tüberküloz

Üriner Sistem İnfeksiyonları

Sistit, Pyelonefrit

Genital Sistem İnfeksiyonları

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar, Pelvik İnflamatuar Hastalıklar

Gastrointestinal

Sistem İnfeksiyonları

Nonİnfeksiyöz İshaller, Antibiyotik İlişkili İshaller, İnfeksiyöz İshaller

Sepsis Sendromu

Sepsis Yönetimi ve Takibi

Kardiyovasküler Sistem İnfeksiyonları

Damariçi Kateter İnfeksiyonları, Endokardit

Santral Sinir Sistemi İnfeksiyonları

Menenjit, Ensefalit, Meningoensefalit, Beyin Apsesi

Deri ve Yumuşak Doku İnfeksiyonları

Erizipel, Selülit, Nekrotizan Deri Yumuşak Doku İnfeksiyonları, Lenfadenit ve Lenfanjit, Diyabetik Ayak, Bası Yarası İlişkili İnfeksiyonlar

Kemik ve Eklem İnfeksiyonları

Septik Artrit, Osteomyelit, Protez İnfeksiyonu

Ateş ve Döküntülü Hastalıklar

Peteşi-Purpura ile Seyreden İnfeksiyonlar, Makulo-Papüler Döküntülü İnfeksiyonlar, Nodüler, Diffüz Eritem ve Vezikülobülloz Lezyonlu İnfeksiyonlar

Tanısı Güç Durumlar

Nedeni Bilinmeyen Ateş (NBA)

Özel Konak İnfeksiyonları

HIV ve İlişkili İnfeksiyonlar, Nötropenik Ateş, Diğer Bağışıklığı Baskılanmış Hastalarda Gelişen İnfeksiyonlar

Zoonozlar ve Seyahat İnfeksiyonları

Hayvan ve Ürünleri ile Temasla Gelişen Zoonozlar, Seyahat İnfeksiyonları

Hastane İnfeksiyonları

Hastane İnfeksiyonları Yönetimi ve Kontrolü

Gebelik ve İnfeksiyonlar

Gebelikte Reaktivasyon Gösteren İnfeksiyonlar, Gebelikte Sık Görülen İnfeksiyonlar, Kongenital ve Perinatal İnfeksiyonlar, Gebelikte Antimikrobiyal Kullanımı ve Aşılama

Girişimsel Tanı ve Tedavi

Lomber Ponksiyon, Derin Doku Aspirasyonu, Karaciğer Biyopsisi, Parasentez, Eklem Sıvısı Örneği Alma, Kemik İliği Aspirasyonu

Profilaksi ve Bağışıklama

Kemoprofilaksi, İmmünprofilaksi Uygulamaları

Yönetimsel ve Epidemiyolojik

Antimikrobiyal Yönetimi ve Kontrolü, Salgın Analizi ve Yönetimi, Dezenfeksiyon, Antisepsi ve Sterilizasyon Süreçlerinin Yönetimi

Laboratuvar Yönetimi

Laboratuvar Kurulumu, Organizasyonu ve Atık Yönetimi

Mikroskopik ve Kültür Teknikleri

Taze, Boyasız ve Boyalı Preparat Hazırlama/İnceleme, Kan, Dışkı ve Dokuda Parazitolojik İnceleme, Kan Kültürü (Manuel/Otomatize), Katı ve Sıvı Besiyerlerine Ekim, Tüberküloz Kültürü, Boğaz ve İdrar Kültürü, Kalitatif/Kantitatif Bakteriyolojik Kültürler

Tanımlama ve Duyarlılık

İzolat Tanımlama (Klasik ve Otomatize Sistemler), Antibiyotik Duyarlılık Testleri (Disk Difüzyon, MİK Testleri)

Seroloji ve İmmünoloji

Lam ve Tüp Agglutinasyon Testleri, Nefelometrik Testler, IFA ve ELISA Testleri

 

Uygulama Esasları Notu:

İnfeksiyon Hastalıkları Kliniği servisi içinde, asistan hekimlerin klinik pratikleri ile eş zamanlı olarak mikrobiyolojik tanı süreçlerine dahil olabilmeleri amacıyla yapılandırılmış bir klinik içi tanı laboratuvarı bulunmaktadır. Bu laboratuvar ünitesi, hastaların tanı ve tedavi süreçlerini hızlandırmak ve asistan eğitim müfredatında yer alan laboratuvar yetkinliklerinin bizzat uygulanmasını sağlamak amacıyla servis uzmanı eşliğinde aktif olarak kullanılmaktadır. Laboratuvar bünyesinde gerçekleştirilen temel tetkik ve uygulamalar şunlardır:

  • Mikroskopik Değerlendirmeler: Klinik örneklerin (BOS, idrar, pürülan materyaller vb.) Gram boyama ve diğer özel boyama teknikleri ile incelenmesi,
  • Direkt Bakı: Parazitolojik ve fungal etkenlerin tespiti için boyasız direkt mikroskopik incelemeler,
  • Örnek Hazırlama: Santrifüj ve benzeri yöntemlerle klinik materyallerin işlenmesi ve analize hazır hale getirilmesi,
  • Serolojik Tetkikler: Hızlı tanı kitleri ve temel düzey serolojik testlerin (agglütinasyon vb.) uygulanması ve yorumlanması.

 

Uzmanlık Eğitimi Rotasyon Planı ve Yetkinlik Hedefleri

Kliniğimizde tıpta uzmanlık eğitimi alan asistan doktorların, eğitim müfredatları uyarınca tamamlamaları gereken dış rotasyon süreleri ve bu rotasyonlar süresince kazanmaları hedeflenen klinik/girişimsel yetkinlik düzeyleri aşağıda detaylandırılmıştır.

1. ROTASYON SÜRE VE DAĞILIM ÇİZELGESİ

Rotasyon Dalı

Süre

İç Hastalıkları

6 Ay

Göğüs Hastalıkları

1 Ay

Radyoloji

2 Ay

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

1 Ay

Yoğun Bakım

2 Ay

İç hastalıkları, Radyoloji, Yoğum Bakım, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları rotasyonları hastanemiz (S.B.Ü. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi) bünyesinde yapılmaktadır. Göğüs Hastalıkları rotasyonu ise İzmir Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde gerçekleştirilmektedir. Asistan doktorlarımızın dış rotasyon süreçleri, eğitim sorumlusu bilgisi dahilinde ilgili hastane ile koordine edilmekte ve Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK) müfredatına uygun olarak takibi sağlanmaktadır.

Tıbbi Mikrobiyoloji alanındaki temel bilgi ve becerilerin kazandırılması amacıyla hastanemiz Tıbbi Mikrobiyoloji bölümünde ilgili uzman gözetiminde, asistanlarımıza bakteriyoloji, parazitoloji, serolojik testler, moleküler testler alanında temel eğitimler verilmektedir. Ayrıca Suat Seren Göğüs Hastanesi Tüberküloz biriminde ilgili hastanenin uzmanları gözetiminde bilgi ve becerilerini arttırması sağlanmaktadır. Ayrıca servisimizde bulunan klinik içi tanı laboratuarında direkt mikroskopik bakı, kültür ekimi, gram boyama ve giemsa boyama, basit serolojik testler yapılmaktadır.

Temel hedeflerin yanında uzmanlık öğrencilerinin kıdemlerine uygun olarak EKK faaliyetlerine katılımları sağlanmakta, ayrıca Kan Transfüzyonu Merkezi’nde bilgi ve görgülerini arttırması amaçlanmaktadır.

Tüm rotasyon ve rotasyon dışı eğitimler TUKMOS yetkinlik hedeflerini sağlamaya yönelik kliniğimizin eğitim sorumlusu bilgisi dahilinde ve gözetimi altında yapılmaktadır.

ROTASYON YETKİNLİK HEDEFLERİ (TUKMOS’TAN UYARLANMIŞTIR.)

1. İÇ HASTALIKLARI ROTASYONU

YETKİNLİK HEDEFLERİ

Akut Böbrek Yetmezlikli Hastaya Yaklaşım

Anemik Hastaya Yaklaşım

Hematolojik Malignensili Hasta

Ateş ve Hematolojik Hastalıklar

Ateş ve Romatolojik Hastalıklar

Kronik Böbrek Yetmezlikli Hastaya Yaklaşım

Sıvı ve Elektrolit Replasmanı

GİS Kanamalı Hastaya Yaklaşım

Siroz ve Komplikasyonlarına Yaklaşım

Diyaliz Hastasına Yaklaşım

Nazogastrik Tüp ve Beslenme Tüpü Yerleştirme

Kemik İliği Aspirasyon ve Biyopsisi

İnsülin Kullanımı ve Glisemi Regülasyonu

Periferik Yaymanın Hematolojik İncelemesi

 

2. GÖĞÜS HASTALIKLARI ROTASYONU

YETKİNLİK HEDEFLERİ

Akut Respiratuar Distress Sendromu (ARDS)

Akciğer Tüberkülozu

İnfeksiyon Dışı Akciğer İnfiltratları

KOAH Alevlenmeleri

Torasentez

Oksijen Tedavisi

Bronkodilatör Tedavi

 

3. RADYOLOJİ ROTASYONU

YETKİNLİK HEDEFLERİ

Hastalıklara Göre Radyolojik Yöntemler

Akciğer Grafisi Değerlendirmesi

Akciğer Tomografisi ve HRCT

Kranial MR ve Kranial Tomografi

Vertebra ve Sakroiliak MR ve Tomografi

Batın Tomografisi

 

4. ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ROTASYONU

YETKİNLİK HEDEFLERİ

Çocuklarda Aşılama

Çocuk Kronik Hasta İzlemi

Çocukta İnfeksiyonlu Hastaya Yaklaşım

Çocuk Akılcı Antibiyotik Kullanımı

Çocukta İnfeksiyona Yönelik Akılcı Laboratuvar Kullanımı

 

5. YOĞUN BAKIM ROTASYONU

YETKİNLİK HEDEFLERİ

Kritik Hastanın Yoğun Bakım Kabulü Monitorizasyonu ve Takibi

Dolaşım Yetmezliği, Şok (Anafilaktik, Kardiyojenik, Hipovolemik, Septik)

Zor Havayolu ve Zor Ventilasyon

Yoğun Bakımda Pulmoner Komplikasyonlar ve Tromboemboli Yönetimi

Akut Respiratuar Distress Sendromu (ARDS)

Yoğun Bakım Hastasında Ateşe Yaklaşım

Yoğun Bakım Hastasında Beslenme Tedavisi

Bilinç Değişikliği Olan Hastaya Yaklaşım ve Deliryum

Yoğun Bakım İnfeksiyonları ve Sepsis

Abdominal Basınç Artışı, Abdominal Kompartman Sendromu

Yoğun Bakım Hastasında Koagülasyon Bozuklukları

Sıvı - Elektrolit ve Asit - Baz Bozuklukları

Travmalı Hastaya Yaklaşım

Yoğun Bakım Hastasında Kateter İlişkili İnfeksiyonlar

Solid Organ Nakli Sonrası Komplikasyonlar

Beyin Ölümü

Potansiyel Organ Dönörü Bakımı

 

ETİK VE SORUMLULUKLAR 

Kliniğimizde uzmanlık eğitimi, Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK) tarafından belirlenen İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Çekirdek Müfredatı doğrultusunda yürütülmekte olup, uzmanlık öğrencileri, eğitimlerinin başlangıcından itibaren ve eğitim süreci boyunca, uzmanlık unvanını aldıklarında üstlenecekleri tıbbi, etik, idari ve hukuki sorumluluklar konusunda bilgilendirilmektedir.

Asistan hekimlerin servis, poliklinik, konsültasyon ve nöbetler de verdiği sağlık hizmetleri idari sorumlu ve eğitim sorumlusu tarafından belirlenen eğitim görevlileri ve uzmanlar gözetiminde birlikte yürütülür.

Hizmet Sunucusu (Tıbbi Yetkinlik)

Uzmanlık öğrencilerine, uzman hekim olarak:

  • Tanı koyma, ayırıcı tanı yapma ve tedavi planlama,
  • Antimikrobiyal yönetim ve infeksiyon kontrol uygulamalarını yürütme,
  • Konsültasyon yapma ve multidisipliner ekip içinde liderlik üstlenme,
  • Salgın yönetimi ve toplum sağlığı sorumluluklarını yerine getirme

konularında aktif katılım sağlanmakta, mesleki karar verme becerileri geliştirilmektedir.

Profesyonellik ve Etik Yetkinlik

Uzmanlık öğrencileri;

  • Tıbbi etik ilkeler (yararlılık, zarar vermeme),
  • Hasta hakları ve aydınlatılmış onam,
  • Mesleki sınırlar ve profesyonel davranış,
  • Mahremiyet ve veri güvenliği,
  • Hekimin hukuki sorumlulukları ve malpraktis kavramı

konularında eğitim toplantıları, vaka tartışmaları (mortalite toplantıları) ve seminerler aracılığıyla bilgilendirilmektedir.

İletişim ve Ekip Çalışması

Uzmanlık sonrası dönemde üstlenecekleri ekip koordinasyonu ve danışmanlık rollerine hazırlık amacıyla:

  • Hasta ve hasta yakını ile etkili iletişim,
  • Kriz ve zor hasta yönetimi,
  • Sağlık ekibi ile iş birliği ve liderlik

becerileri klinik süreçler içerisinde kazandırılmaktadır.

Yönetici ve Sistem Temelli Uygulamalar

Uzman hekimin sağlık sistemi içindeki rolü çerçevesinde;

  • Klinik işleyiş ve sorumluluk paylaşımı,
  • Kayıt tutma ve hukuki yükümlülükler,
  • İnfeksiyon kontrol komiteleri ve hastane organizasyon yapısı

hakkında bilgilendirme yapılmaktadır.

Bilimsel Yetkinlik

Uzmanlık öğrencileri;

  • Kanıta dayalı tıp uygulamaları,
  • Bilimsel araştırma planlama ve yürütme,
  • Literatür değerlendirme ve akademik sorumluluklar

konularında eğitilmekte ve uzman hekim olarak yaşam boyu öğrenme sorumluluğu konusunda bilinçlendirilmektedir.

Kliniğimizde uzmanlık öğrencileri, yalnızca klinik bilgi ve beceri yönünden değil; aynı zamanda etik, hukuki ve yönetsel sorumluluklarının bilincinde, TUKMOS yetkinlik alanlarıyla uyumlu şekilde donatılmış uzman hekimler olarak yetiştirilmektedir. Eğitim süreci düzenli olarak gözden geçirilmekte ve ulusal mevzuat ile akreditasyon standartlarına uygun biçimde güncellenmektedir.

TIPTA UZMANLIK EĞİTİMİNDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNETİMİ

Tıpta uzmanlık eğitiminde, eğitimin her bir yılı tamamlandığında çoktan seçmeli yazılı sınav yapılır. Soruların kıdeme göre düzeylendirilerek değerlendirilmesi, başarı notunun hesaplanması, evrakların uzmanlık öğrencisinin dosyasında muhafazası, eğitim karnesine işlenmesi eğitim sorumlusu tarafından gerçekleştirilir.

Her asistanın uzmanlık eğitimi boyunca en az beş bilimsel çalışmada görev alması ve en az bir ulusal/uluslararası kongreye katılması istenmekte ve teşvik edilmektedir.